EL-BAHERZİ

 

EL-BAHERZİ

 

el-Bâherzî, Ebû’l-Kâsım Ali b. Hasan b. Ebi Tâlib, V/XI. yüzyıl İran’ın Farsça ve Arapça yazan büyük şair ve yazarlarından biri­dir. ilkönce İmamu’l-Ha­remeyn Cuveynî’nin oğlu Şeyh Ebi Muhammed-i Cuveynî’nin yanında öğrenim gördü. Din biliminde büyük bir biri­kim elde ettikten sonra hızla edebî bilimlerle uğraşmaya başladı. Şi­irde, Arap ve Fars yazı­mında üne kavuştu. ‘Avfî onunla il­gili olarak Bâherzî’nin, gençliğinde Sel­çuklu sultan Rukneddîn Tuğrul’un katibi olduğunu ancak inzivayı seçip işten elini çektiğini söyler ve, “Gece-gündüz şarap meclisin­dekilerle dost, faziletli zariflerle arkadaş, sevgi­liye aşık olma ile meşgul oldu...” ve onun öldürülmesi de bu aşk mec­lislerinin birinde bir Türk’ün eliyle 467/1075 (İbn Hallikân’a göre) ya da 468/1076 (‘Avfî’ye göre) gerçekleşti.

Bâherzî’nin Arapça Dîvân’ı da eski dönemlerden beri büyük bir üne sahiptir. Meşhur eseri, güvenilir ve ünlü Dimyetu’l-Kasr ve ‘Asretu ehlu’l-Asr’dır ki Arapça söyleyen edebiyatçıların yaşamı ve eserlerinin zikri noktasında en meş­hur kitaplardandır. Sa‘âlebî’nin Yetîmetu’d-Dehr adlı eserinin bir zeyli de­rece­sindedir. Ali b. Zeyd-i Beyhakî’nin kitap ve Şâhu’d-Dimye’yi onun zeyli ola­rak telif ettiği ki­tap da budur. ‘Avfî, onun Farsça rubailerinden oluşan bir mec­muayı, Tarab-nâme adıyla zikretmiş ve bu rubailerden birkaçına Lubâbu’l-Elbâb’da yer vermiştir.